Dáyap
Dayap sa gilid ng bahay
Ang mga bunga ng dayap, maalindog na dilaw sa gilid ng bahay, ay tukso sa mga risu (squirrel/mutit/ardilya) sa kakahuyan sa paligid. Alam kong dadalaw at dadalaw sila upang makikibahagi sa ani ng nag-iisang punong may bunga. Kaya, inunahan ko na sila. Ang punong ito ay itinanim ko bilang alaala sa isang napakahalagang araw para sa aking pamilya, sampung taon na ang nakalipas. Ngayong taon, may lima siyang bunga.
Noong makalawa, nag-eksperimento ako. Binalot ko ang apat na dayap sa plastik at hinayaan ang isa na walang proteksyon. Akala ko ay maiisahan ko ang mga risu. Ngunit, pag-uwi ko kahapon, nakita ko ang dalawang dayap na nakahandusay sa lupa, kalahati na lang ang natitira. Ang mga bakas ng kuko sa balat ay tatak ng mga ligaw na hayop na ito. Nauna na silang nag-ani.
Tuwing tag-lamig, bibihira ang bunga. Dati may puno ako ng hassaku (dalandan), na kung mamunga ay abot ng isang daan, pero ito’y pinaputol dahil sa reklamo ng kapitbahay.
Ngayon, walang mapagtripan ang mga mutit kundi ang aking mga dayap. Okay lang basta mag-iwan sila ng isa o dalawa para sa akin.
Dáyap / Lemons
The fruits of the lemon tree, spots of soothing yellows against the house wall, was a stunning attraction for the neighborhood squirrels. I knew they'd be back for their share of the harvest. A decade ago, I planted this tree to commemorate a family occasion, and this year it bore five precious fruits. Anticipating the squirrels' inevitable raid, I'd tried a simple experiment. Four lemons I'd carefully wrapped in plastic, leaving one exposed as a tempting offering. My strategy, however, proved flawed. Yesterday, I returned home to find two lemons, not just the unwrapped one, lying on the ground, each gnawed hungrily in half. The telltale claw marks, the unmistakable signature of the mutit, were etched deep into the rind.
They'd outsmarted me, and even beaten the gardener to the punch. Every winter, when fresh fruit becomes a scarce commodity, these squirrels become particularly bold. I used to have a prolific hassaku citrus tree, laden with up to a hundred fruits each year. Sadly, it fell victim to neighborly complaints and was cut down.
Now, my lemons are their only readily available food source. I can only hope they'll be generous enough to leave a few for me.
.
Mga dayap na malayang umusbong at namunga: walang pestisidyo, abono, o anumang gamot. Likas silang namukadkad at nagbunga.
農薬、肥料、薬剤を一切使わず、のびのびと育ち、実をつけるレモン。自然に花を咲かせ、実をつけます。
Lemons that grow and bear fruit freely: no pesticides, fertilizers, or any medicine. They bloom and bear fruit naturally.